معرفي من
|
حامد بخشي عضو هيات علمي جهاد دانشگاهي مشهد و دانشجوي دكتراي جامعه شناسي اقتصادي و توسعه در دانشگاه فردوسي مشهد است. موضوعات تحقيقاتي مورد علاقه او به لحاظ روش شناختي، مطالعات اسنادي به ويژه تحليل محتواي رسانه ها و به لحاظ نظري، جامعه شناسي فرهنگي است. در حال حاضر در برخي دانشگاه هاي شهر مشهد مشغول به تدريس است.
|
|
ظهور و افول روم
بررسی فصل سوم کتاب درباره بررسی ظهور و افول حکومت روم
این فصل کتاب هم به لحاظ به کارگیری منابع مختلف و ادغام آنها در یک مجموعه منسجم به نظری قدری ضعف دارد. علمداری با بیان اینکه سیستم اقتصادی روم مبتنی بر برده داری بود، استفاده از برده ها را برای تامین نیروی کار لازم این حکومت می داند. از این رو، خرید و فروش و شکار برده، عدم وجود بازار کار آزاد، و به تبع، عدم وجود انگیزه لازم در نیروی کار برای ابداعات و ذخیره کار از ویژگی های این سیستم اقتصادی به شمار می رود.
مطابق روایت نویسنده کتاب، به منظور کنترل بیشتر بر بردگان، آنها در پادگان ها نگهداری می شدند و حق تشکیل خانواده نداشتند. به همین دلیل، با توسعه بیشتر حکومت روم دیگر نیروی کار بردگان برای انجام امور کفایت نمی کرد و این موجب رکود سیستم اقتصادی امپراطوری روم گشت.
فرآیند تبدیل برده داری به فئودالیسم در کتاب اینگونه توضیح داده شده است که با نگهداری برده ها در زمین های کشاورزی به جای پادگان ها، مالکان بردگان به آنان اجازه تشکیل خانواده را دادند، چرا که این کار باعث تولید بردگان جدید می شد و آنان را از خرید مجدد برده معاف می کرد. این امر خود باعث از رونق افتادن بازار خرید و فروش برده در شهرها و از رونق افتادن اقتصاد شهری شد. همچنین، به تدریج مشخص شد که سیستم سهم بری دارای سودآوری بیشتری نسبت به سیستم پیشین است؛ از این رو برده به «سرف» ارتقاء یافت. روستاها به نوعی خودکفایی رسیدند و دیگر برای خرید مایجتاج خود به شهر مراجعه نمی کردند، در نتیجه روستا دیگر به شهر وابسته نبود. بنابراین با افول شهرها و غلبه روستاها بر شهرها، حکومت روم تضعیف شد تا آنجا که از درون و بیرون از بین رفت و نظام فئودالی جایگزین آن شد.
از سوی دیگر مولف استدلال می کند که گسترش نظام اقتصاد پایاپای در روستا موجب شد که پرداخت مالیات به دولت به صورت نقدی میسر نباشد. این امر به کاهش درآمد دولت منجر گردید. همچنین دولت روم که با کاهش نیروی کار مواجه شده بود، به استخدام مهاجران بربر رو آورد که در نهایت هم توسط هجوم این اقوام، روم غربی سقوط کرد.
علمداری شکل گیری نظام فئودالیته را همزمان با فتح روم توسط قبائل ژرمن شرح می دهد، بدین ترتیب که اقوام ژرمن هر یک صاحب ملک و زمینی شدند و از آنجا که خود افرادی نظامی بودند، در قلعه های روستایی خود در مقابل حمایت و حفاظت قلعه از هجوم سایرین، به شیوه از ثمره کار دهقانان استفاده می کردند.
این ماحصلی از بیان خط سیر افول روم بود که از لابه لای نقل قول های مکرر از ماکس وبر و سایر مولفان، استخراج گردید. اما متن اصلی دارای چنین خط سیر تبیینی مشخصی نیست و این از ضعف های این فصل به شمار می رود. همچنین ظاهرا در متن مشخص نمی شود چگونه با توسعه روم، بردگان که از قضا بیشتر مورد نیاز شهرنشینان بودند، به روستاها ارسال می شوند که خود موجب تضعیف باز هم بیشتر دولت می شود. در حالیکه مولف به نقل از وبر «زوال امپراتوری روم را نتیجه سیاست اجتناب ناپذیر زیربنای اقتصادی آن یعنی افول تدریجی تجارت و گسترش اقتصاد پایاپای» می داند.
ارسال کننده:bakhshi تاریخ: 1388.04.21
|
نظرات شما
انتشار ناشناخته
در مورد این مطلب نظر بدهید.
|
بازديدكنندگان
بازديدكنندگان امروز: 22 بازديدكنندگان ديروز:563 مجموع بازديدها: 860662
كاربران برخط
در حال حاضر 0 كاربر عضو برخط.
کاربر ميهمان خوش آمديد عضوشويد.
|
